เว็บคนใต้ เว็บภาคใต้ คนใต้คลับ.คอม

การรำโนราคล้องหงส์

  เมื่อ: Saturday, February 23rd, 2013, หมวด การแสดงมโนราห์     ไม่มีความคิดเห็น »

แฟนโนราตัวจริงคงเคยเห็นหรือเคยได้ยินคำว่า “คล้องหงส์ ” อันเป็นพิธีกรรมของโนราอีกอย่างหนึ่ง แม้ในปัจจุบันพิธีกรรมนี้ก็ยังมีอยู่ไม่ขาดหาย เพียงแต่ว่านานๆ เราจึงจะได้ดูกันสักครั้ง

คล้องหงส์ เป็นการรำโนราลักษณะหนึ่งถือกันว่าเป็นศิลปะขั้นสูงสุดของการรำโนรา ผู้ที่รำได้ต้องผ่านการฝึกหัดมาอย่างดี และ ผู้ที่เป็นนายโรงได้อย่างสมบูรณ์จะต้องสามารถรำคล้องหงส์ได้ มิเช่นนั้น โนราคณะนั้นจะไม่สามารถรำแก้บนหรือออกงานสำคัญๆ ได้ การรำคล้องหงส์มีโอกาสที่ใช้เพียง 2 โอกาสเท่านั้น คือ ใช้ในพิธีครอบเทริด และผูกผ้าใหญ่ (ครอบมือ) ให้แก่ศิษย์ที่ฝึกรำจนชำนาญแล้ว และรำในพิธีแก้บน ซึ่งถือกันว่ารำแก้บนนั้น ถ้าไม่มีการรำคล้องหงส์การแก้บนจะไร้ผล คือแก้บนไม่ขาด

โนราคล้องหงส์ การรำโนราคล้องหงส์

การรำคล้องหงส์แม้จะใช้ผู้แสดงหลายคน แต่ตัวสำคัญมี 2 ตัว คือ “พราน” ซึ่งเป็นตัวตลกประจำโรงที่สวมหน้ากากพรานแสดง และ “พญาหงส์” คือ ตัวนายโรงหรือหัวหน้าคณะหรือที่เรียกกันว่า โนราใหญ่ ซึ่งเป็นตัวสำคัญที่จะร้องถูกคล้องด้วยบ่วง นอกจากนั้น ผู้รำทุกคนของคณะที่มาร่วมรำในงานพิธีกรรมนั้นๆ จะต้องสมมุติตัวเป็นหงส์บริวาร ออกมาร่ายรำประกอบทั้งคณะ

รูปแบบของการรำคล้องหงส์นั้น จะมีโนราใหญ่นำคนรำทั้งหมดของคณะออกรำพร้อมกัน ตามบทร้องที่เป็นแบบฉบับจนครบถ้วน ก่อนจบบทนี้เล็กน้อยตัวพรานจะค่อยๆ แอบมองเพื่อเลือกคล้องตัวที่ต้องการ พอจบบทดนตรีเปลี่ยนเป็นทำนองพญาหงส์ พรานก็จะเริ่มนำเอาบ่วงนาคออกมาแล้วเริ่มคล้อง ตัวอื่นๆ จะบินหนี (คือเข้าโรง) ไปหมด คงเหลือไว้แต่ตัวนายโรงซึ่งจะถูกพรานคล้องได้ เมื่อคล้องได้แล้วพญาหงส์ใช้สติปัญญา จนสามารถดิ้นหลุดจากบ่วงที่พันธนาการอยู่ เป็นเสร็จพิธีรำคล้องหสง์ (ในกรณีที่รำแก้บน ถือเคล็ดตรงจุดนี้ว่าแก้บนเสร็จประสงค์หรือแก้บน-ขาด)

  

สังเกตและพิจารณาจากบทร้องที่ใช้ประกอบและรูปแบบของการแสดง น่าจะเชื่อได้ว่าการรำคล้องหงส์ได้ต้นคิดมาจากเรื่อง มโนาชาดก ตอนพรานบุญเลือกจับนางกินรี (หรือที่หลายๆ คนเรียกว่า นางขี้หนอน) เจตนาของการรำคล้องหงส์น่าจะใช้เป็นส่วนหนึ่งของการแสดงฝีมือให้ศิษย์ได้ชม เป็นแบบอย่างในวันครอบมือ เพื่อให้เห็นศิลปะอันสูงส่งของการรำโนรา เพราะเป็นการรำที่ต้องนำเอาความรู้ความชำนาญทุกลักษณะมาใช้ ผู้รำต้องสอดแทรกอารมณ์และตีท่ารำตามบทร้องและเนื้อเรื่องในลีลาต่างๆ ทุกลักษณะมีทั้งท่ารำที่อ่อนงาม เร่งเร้า และ ลักษณะอื่นๆ นานาประการ

 

ในโอกาสเดียวกันนี้ศิษย์ที่ครอบมือต้องร่วมรำกับบรรดานักรำรุ่นพี่ๆ ทุกคน ย่อมเป็นโอกาสอันดีที่จะได้สังเกตลีลาการรำของแต่ละคนเพื่อจำหมายไปใช้ ประโยชน์ต่อไป และถ้าศิษย์คนใดหวังจะเป็นโนราชั้นนำก็ต้องฝึกรำคล้องหงส์ด้วยตนเองให้ได้ จึงจะเป็นที่ยอมรับของสังคมและสามารถรำในพิธีแก้บนได้

 

จบครับสั้นๆแต่ได้ใจความ อย่างไรก็ตาม การรำคล้องหงส์ของคณะโนราแต่ละครูอาจมีส่วนปลีกย่อยต่างกันออกไป

ข้อมูล : จรัสศรี รักพรหม นสพ.แหลมไท

video : youtube.com

แท็ก คำค้นหา

  เมื่อ: Saturday, February 23rd, 2013, หมวด การแสดงมโนราห์     ไม่มีความคิดเห็น »

คนใต้คลับ.คอม บน twitter



---:- Facebook Comments -:---

ยังไม่มีการแสดงความคิดเห็นสำหรับเรื่องนี้.....

แสดงความคิดเห็น

ร่วมแสดงความคิดเห็นของท่านที่นี่

You must be logged in to post a comment.

ห้ามแสดงความคิดเห็น หรือใช้ข้อความ ซึ่งอาจก่อให้เกิดความเสื่อมเสียแก่สถาบันชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ รวมถึง การใช้ข้อความที่ไม่สุภาพ พฤติกรรมการหลอกลวง การเผยแพร่ภาพลามก อนาจาร หรือการกระทำใด ๆ ที่อาจก่อให้ผู้อื่น ได้รับความเสียหาย ระบบมีการบันทึก IP Address, ข้อมูลผู้โพสต์ สามารถทำการตรวจสอบได้หากมีการร้องเรียน

ดูหนังตะลุง, ภาคใต้, ข่าวภาคใต้, สถานที่ท่องเที่ยวภาคใต้, นิทานภาคใต้, พระเครื่องภาคใต้, อาหารใต้, การทำอาหารภาคใต้, ขนมภาคใต้, มโนราห์, ประเพณีภาคใต้, ประวัติศาสตร์ภาคใต้, ผู้หญิง, การแสดงมโนราห์, โนรา, สมุนไพร, เทคนิคทำเว็บ, พัทลุง, นครศรีธรรมราช, การละเล่นภาคใต้, หนังน้องเดียว, หนังเอียดนุ้ย, ความเชื่อภาคใต้, วัฒนธรรมภาคใต้, ทำเว็บ, หนังตะลุง, แลหนังลุง, อาหารภาคใต้, นิทานพื้นบ้านภาคใต้, การทำอาหารใต้, ท่องเที่ยวภาคใต้, หนังอาจารย์ณรงค์, พระเกจิภาคใต้, ดูมโนราห์, ปักษ์ใต้, ตำนานภาคใต้, เพลงใต้, แจกโปรแกรม, อาหารปักษ์ใต้, แจก e book, เครื่องใช้สมัยก่อน, ฟังเพลงใต้, เพลงใต้เพราะๆ, หนังตะลุงออนไลน์, เพลงใต้หรอยๆ